Dijital Fotoğrafta Beyaz Ayarı (White Balance)
 |
 |
| Beyaz Ayarı Öncesi ve Sonrası | |
Fotoğraf makinesinin sensörü üzeride oluşan görüntü aslında 3 ana renk karışımından meydana geldiğini açıklamıştık. Bu renklerin yayılımını doğru ayarlaması için bir referansa ihtiyaç vardır. Işık, ışığın kaynağına bağlı olarak çok değişik renklerde olabilir. Bu renkli ışıklar objelerin renklerini değiştir, Gözlerimiz buna hemen adapte olduğu için biz genellikle bu değişikliği fark etmeyiz, beyaz bir kağıt ya da duvar bizim için hep beyazdır. Fotoğraf makineleri veya video kameralar bu değişiklik için ayarlanmalıdır. Bu işleme beyaz dengelemesi denir.
Işık sıcaklığı ve renkleri
Doğal beyaz güneş ışığı 5500 K olarak kabul edilir. Bu değerden düşük ışıklar Kırmızı renge doğru kayarlar, mesela evde kullandığımız tungsten ampuller 3200 Kelvin civarındadır. Ampul eskidikçe bu değer daha da düşer, mum ışığı veya odun ateşi bundan çok daha kırmızıdır. 5500 den yüksek ışıklar mavi renge doğru kaymaya başlarlar. Mesela CRT Bilgisayar monitörleri, bulutlu gökyüzü, güneşli bir ortamda gölgede kalan yerler beyaz ışığa göre mavidir. Film ya da Sensör beyaz ışığa göre dengelenmişse, tungsten ışıkta yaptığımız çekimlerde sararmış resimler elde ederiz. Film ya da Sensör bu ışığın rengini beyaza göre sarı olarak algılamaktadır. Bunu düzeltmek için eğer ışığı değiştiremiyorsak, film için 2 seçeneğimiz var, ya tungsten ışığa göre dengelenmiş film kullanmamız, ya da lensin önüne filtre koyarak ışığın rengini beyaza doğru kaydırmaya çalışabiliriz. Tungsten ışığı beyazlaştırmak için mavi renkli filtre kullanmamız gerekir.
Flashın beyaz rengini ortamın rengine uydurmak için tungsten jel filtre yapıştırılmış
Işığın önüne de filtre koymamız mümkündür. Özellikle flaş ışığının önüne filtre koymak çok kullanılan bir yöntemdir. Özellikle iç mekanlarda çekim yaparken flaşın ışığını iç mekan tungsten ışığına uydurarak ortam ışığı ile aynı renkte ışık elde etmiş oluruz.
 |
 |
 |
| Beyaz ayarı Tungsten | Beyaz ayarı Daylight | Beyaz ayarı Cloudy |
Dijital sensörlerin bu durumda en büyük avantajı renk dengesine müdahale etme şansımız olmasıdır. Bu ortamda beyaz gözükmesini istediğimiz bir kağıdı makineye beyaz olarak tanıttığımızda resmin bütün renk dengesini bu beyaz renge göre ayarlayarak doğru renkleri elde edebilir. Bunun için dijital makinelerin hemen hepsinde belirlenmiş kullanımı kolay ayarlar vardır.
Beyaz ayarı sembolleri
Bunlar en çok kullanılan olası durumlar için hazır beyaz dengesi ayarlarıdır.
- Daylight 5500 K beyaz ışık.
- Cloudy ayarı bulutlu kapalı havalarda maviye kaymış ışığa göre.
- Shade güneşli havada direk güneş ışığı değil mavi gökyüzünden yansıyan ışıkla yapılan çekimler için.
- Tungsten sarı Edison ampulu ışığında sarıya kaymayı düzeltmek için.
- Fluorescent isminden de anlaşıldığı gibi florosan lamba ışığında çekim yapmak için.
- Flash Flaş kullandığımızda genellikle beyaz ışıkla aynı.
- Custom ise beyaz ayarını kendimiz yapmamız için. Bu genellikle beyaz ya da gri renkli bir cismin (tavan, duvar, kağıt) resmini çekerek fotoğraf makinesine beyaz dengesini nasıl yapacağını göstermemizi sağlayarak yapabiliriz. Hatta bunun için çeşitli özel gri renkte fotoğraf malzemeleri satılmaktadır. En hassas beyaz dengesi bu malzemelerle yapılır. Çünkü beyaz olduğunu düşündüğümüz her şey biraz da olsa bir renge doğru kayma yapabilir, bu ürünler özel olarak hiç sapma yapmayan beyaz dengeleri sunarlar ayrıca zamanla renkleri değiştiği için belli bir kullanım ömürleri vardır.
 |
 |
| Gri Kart sayesinde doğru beyaz dengesini Red One a tanıtıyoruz | |
Fotoğraflar yanlış beyaz ayarı ile çekilmiş olsa bile bunu Photoshop gibi bir resim işleme programında değiştirmemiz mümkündür. Eğer resim RAW formatta çekilmişse bu işlem çok daha kolay yapılır. RAW format, ışık sensörünün ürettiği sinyali fotoğraf makinesinin görüntüyü işlemeden, veriyi olduğu gibi yazdığı dosya türüne denir. RAW dosya türünün bir çok avantajı vardır. Mümkünse her zaman RAW formatta çekim yapılmalıdır.
